Phơ Synth Electro-Harmonix KEY9 Electric Piano Machine

Electro-Harmonix KEY9 Electric Piano Machine là phơ synth digital của Electro-Harmonix, ra mắt năm 2015, biến tiếng guitar điện thành tiếng piano điện mà không cần pickup đặc biệt, dây MIDI hay sửa đàn. Máy có 9 preset xoay quanh tiếng Rhodes và Wurlitzer, kèm vibraphone, marimba, organ gõ và trống thép; mỗi preset có hai núm CTRL 1, CTRL 2 đổi chức năng theo nhạc cụ. KEY9 hợp với guitarist trong ban nhạc không có keyboard, người chơi soul, funk, pop, hoặc ai muốn phủ thêm lớp tiếng phím khi thu âm.

Mảnh ghép thứ ba của dòng 9 Series

EHX giới thiệu KEY9 như phần hoàn thiện bộ ba sau hai máy organ B9 và C9. Theo thông cáo phát hành tháng 9/2015, KEY9 dùng cùng công nghệ với hai máy này nhưng rẽ sang tiếng piano điện. Manual của STRING9 ghi rằng cả dòng 9 Series bắt nốt đa âm, từ nốt đơn tới hợp âm đầy đủ, nên quạt hợp âm vẫn ra một lớp phím tròn đầy. Hãng lấy ví dụ những groove kiểu "Riders on the Storm" hay đoạn funk kiểu "What'd I Say" để mô tả loại tiếng KEY9 hướng tới. Máy dùng mạch digital, tín hiệu mono, bypass kiểu buffered.

Chín preset và hai núm CTRL đổi vai theo nhạc cụ

Núm chọn màu trắng có 9 vị trí, tên preset in ngay bên cạnh. DYNAMO gợi lại những cây Fender Rhodes độ kiểu "Dyno My" thập niên 1970, 1980: CTRL 1 thêm âm trầm cho các dây thấp, CTRL 2 chỉnh lượng "tine", phần bồi âm cao khi búa gõ vào thanh kim loại. SUITCASE là Rhodes đi qua phaser: CTRL 1 thêm một quãng tám trầm và chỉnh tine, CTRL 2 chỉnh tốc độ phaser. EIGHTY EIGHT mô phỏng Fender Rhodes 88 có tremolo tích hợp, CTRL 1 là độ sâu, CTRL 2 là tốc độ tremolo.

WURLI dành cho tiếng piano điện Wurlitzer, cũng dùng CTRL 1, CTRL 2 cho độ sâu và tốc độ tremolo. TRI-GLORIOUS là cách EHX tái hiện tiếng chorus dày của bộ Dytronics/Dyno My CS-5 Tri Stereo Chorus, hai núm chỉnh độ sâu và tốc độ chorus. MALLETS là marimba gỗ, STEEL DRUMS là trống thép, cả hai dùng CTRL 1, CTRL 2 cho độ sâu và tốc độ chorus. VIBES là vibraphone kim loại có tremolo quay bằng motor, CTRL 1 chỉnh tiếng gõ cao ở đầu nốt, CTRL 2 chỉnh tốc độ tremolo. ORGAN là organ gõ phản hồi nhạy theo lực gảy, CTRL 1 chỉnh dải cao, CTRL 2 chỉnh tốc độ loa xoay.

Núm DRY, KEYS và hai jack ra

Hàng núm trên cùng có DRY và KEYS (hai núm âm lượng, chữ VOL in chung ở giữa), rồi CTRL 1 và CTRL 2. DRY chỉnh âm lượng tiếng đàn gốc ở jack KEYS OUTPUT, KEYS chỉnh âm lượng tổng của preset. Vặn DRY về hết để chỉ còn tiếng piano, mở DRY lên để guitar và piano chơi chồng một câu. Cạnh trái có hai jack ra: KEYS OUTPUT mang hỗn hợp theo hai núm trên, DRY OUTPUT luôn xuất tín hiệu đầu vào qua mạch đệm, dù máy đang bật hay bypass. Footswitch BYPASS chuyển KEYS OUTPUT giữa hiệu ứng và buffered bypass, đèn sáng khi hiệu ứng bật.

Chơi thế nào để KEY9 nghe giống piano điện

Manual gợi ý bắt đầu bằng cách vặn DRY nhỏ nhất, các núm còn lại khoảng giữa, chọn DYNAMO rồi bật footswitch. KEY9 nên đứng đầu chuỗi pedal, các phơ modulation, delay, reverb đặt sau, và hãng lưu ý máy không chạy tốt trong vòng effects loop của ampli. Máy bám theo mọi thứ bạn chơi, nên gảy gọn, bấm sạch thì tiếng phím mới thuyết phục. Một số ampli guitar có đáp tuyến tần số gồ ghề làm vài tiếng bị nhấn quá mức; khi đó một compressor đặt trước hoặc sau KEY9 giúp tiếng đều lại. Các máy cùng nhóm nằm trong danh mục phơ synth guitar.

Nguồn điện, trở kháng và kích thước

KEY9 đi kèm adapter Electro-Harmonix 9.6DC-200BI cho ra 9,6V DC 200 mA, loại mà manual ghi là giống adapter BOSS và Ibanez. Máy cần 100 mA ở 9V DC, đầu cắm âm ở tâm; dùng sai adapter hoặc sai cực có thể làm hỏng máy. Trở kháng vào 1 MΩ, trở kháng ra 500 Ω cho cả hai jack. Vỏ máy 4,75 x 4 x 2,25 inch, khoảng 121 x 102 x 57 mm, cùng khổ với B9, C9.

So với B9, C9 và ai nên chọn KEY9

Electro-Harmonix B9 là máy organ ra năm 2014, còn C9 Organ Machine mở rộng thêm 9 tiếng organ và keyboard cổ. KEY9 giữ cùng khổ vỏ và cách chia hai ngõ ra, nhưng chuyển trọng tâm sang piano điện và cho hai núm CTRL đổi chức năng theo preset. EHX khuyên ghép KEY9 với B9, C9 để có một dàn phím riêng trên pedalboard. KEY9 hợp với người cần tiếng Rhodes, Wurlitzer cho bài cover, chơi solo cùng looper, hoặc phối thêm lớp phím khi thu âm mà không phải học keyboard.

Thông số kỹ thuật (theo Electro-Harmonix)

Xem thêm

• Phơ synth guitar
• Electro-Harmonix B9 Organ Machine
• Electro-Harmonix C9 Organ Machine
• Electro-Harmonix MEL9 Tape Replay Machine
• Pedal Electro-Harmonix

Câu hỏi thường gặp về KEY9

Preset SUITCASE của KEY9 khác DYNAMO ở điểm nào?

Cả hai là tiếng Rhodes nhưng khác hiệu ứng đi kèm. DYNAMO mô phỏng Rhodes độ kiểu "Dyno My": CTRL 1 thêm âm trầm cho dây thấp, CTRL 2 chỉnh tiếng "tine" ở dải cao. SUITCASE là Rhodes đi qua phaser: CTRL 1 vừa thêm quãng tám trầm vừa chỉnh tine, CTRL 2 thành núm tốc độ phaser.

Vì sao chơi VIBES hay MALLETS ở phím cao chỉ còn tiếng gõ?

Theo manual, vibraphone và marimba thật có bồi âm giảm dần khi nốt càng cao, nên KEY9 giới hạn dải trên của hai preset này. Trên guitar, vùng dùng được lên tới khoảng phím 15 dây Mi cao; cao hơn thì chỉ còn tiếng gõ đầu nốt, giống phím trên cùng của piano gần như chỉ nghe tiếng búa.

Bend dây khi chơi KEY9 thì tiếng piano có uốn theo?

Có. KEY9 uốn nốt theo đúng cú bend trên guitar, nhưng piano điện thật không bend được, nên EHX khuyên hạn chế bend nếu muốn nghe giống đàn phím. Hãng cũng nhắc gảy ẩu thì nghe như một người chơi piano điện ẩu, nên bấm sạch sẽ cho tiếng Rhodes, Wurlitzer thật hơn.

Nên dùng pickup nào để KEY9 bắt nốt ổn định nhất?

Manual cho biết KEY9 thường bắt nốt chắc nhất với pickup cầu, dù vài preset vẫn hay ở pickup cần. Pickup output yếu thì đặt một clean boost hoặc compressor phía trước. Tránh để overdrive, distortion phía trước vì tín hiệu bị đục làm máy bắt nốt chập chờn; cần méo thì đặt sau KEY9.

Hai jack KEYS OUTPUT và DRY OUTPUT chia tín hiệu thế nào?

KEYS OUTPUT xuất hỗn hợp theo hai núm DRY và KEYS, tức tiếng piano có pha hoặc không pha tiếng đàn gốc. DRY OUTPUT luôn xuất tiếng guitar gốc qua mạch đệm, kể cả khi bypass. Có thể đưa KEYS OUTPUT vào ampli keyboard hay mixer, DRY OUTPUT vào ampli guitar, rồi vặn DRY về hết để hai đường tách bạch.

Nên chọn KEY9 hay B9 nếu cần tiếng phím cho ban nhạc?

Tùy bài cần piano điện hay organ. B9 có 9 preset organ với hai núm cố định MOD (tốc độ modulation) và CLICK (tiếng click gõ của organ B3, C3). KEY9 tập trung vào Rhodes, Wurlitzer, vibes, marimba, steel drums, chỉ có một preset ORGAN và hai núm CTRL đổi chức năng theo preset. EHX gợi ý dùng chung cả hai.