Phơ Vibrato TC Electronic Tailspin Vibrato

TC Electronic Tailspin Vibrato là phơ vibrato mạch bucket-brigade (BBD) hoàn toàn analog của TC Electronic (mã hãng 0709-AFN), chỉ có hai núm RATE, DEPTH và một footswitch true bypass. Khác với tremolo làm âm lượng lên xuống, Tailspin làm cao độ nốt đàn dao động lên xuống quanh nốt gốc, thứ mà TC gọi là true pitch vibrato cổ điển. Theo hãng, máy cho từ những nhịp chao nhẹ, tiếng méo cao độ như đĩa than cong vênh đến tiếng loa xoay của đàn organ, nhanh hay chậm đều được. Tailspin chạy pin 9 V lắp bên trong hoặc adapter 9 V DC, ăn dưới 15 mA, hợp với người muốn một phơ vibrato analog đơn giản, chỉnh nhanh trên sân khấu.

Vibrato thật sự: rung cao độ chứ không rung âm lượng

Nhiều người chơi hay gọi lẫn tremolo và vibrato vì cần tremolo trên đàn guitar thực chất làm thay đổi cao độ. Với phơ, ranh giới rõ hơn: tremolo thay đổi âm lượng, còn vibrato thay đổi cao độ. Tailspin thuộc loại thứ hai. Quick start guide (QSG) của TC mô tả máy là phơ vibrato cao độ thật kiểu cổ điển, thiết kế bucket-brigade hoàn toàn analog.

Vibrato đúng nghĩa chỉ cho ra tín hiệu đã được điều chế cao độ, khác chorus vốn trộn thêm tiếng gốc; Tailspin cũng không có núm trộn (mix) nào. Khi DEPTH thấp, cao độ chỉ lệch rất ít, tiếng đàn sống động hơn, gần giống cảm giác rung ngón tay. Khi DEPTH cao, cao độ trồi sụt rõ rệt, nghe như băng cassette hay đĩa than chạy không đều tốc độ. Kiểu tiếng này hợp với indie, shoegaze, lo-fi và pop hoài cổ.

Mạch bucket-brigade analog, cảm hứng từ thập niên 80

TC Electronic gọi mạch của Tailspin là mạch BBD hoàn toàn analog huyền thoại, và cho biết đây là mạch vibrato cổ điển lấy cảm hứng từ thập niên 80. Mạch bucket-brigade chuyền tín hiệu analog qua một chuỗi tầng lưu trữ nối tiếp nhau để tạo độ trễ rất ngắn; khi độ trễ này được điều chế liên tục, cao độ nốt đàn bị kéo lên rồi hạ xuống theo nhịp. Đây cũng là nguyên lý của nhiều phơ chorus và vibrato analog đời đầu.

Ưu điểm của cách làm này là tiếng ấm, các nốt dao động mềm, hợp với người thích chất tiếng cổ điển. Tailspin không có chế độ số, không có preset hay kết nối phần mềm: mọi thứ nằm trong hai núm trên mặt máy.

RATE và DEPTH: từ rung nhẹ đến đĩa than cong vênh

Theo QSG, núm RATE chỉnh tốc độ hiệu ứng, núm DEPTH chỉnh cường độ, tức cao độ bị kéo lệch xa đến đâu. Chỉ với hai núm này, TC liệt kê ba vùng tiếng chính. Vùng thứ nhất là những nhịp chao nhẹ: DEPTH thấp, RATE vừa phải, hợp làm dày tiếng hợp âm sạch hoặc tạo sức sống cho câu lead chậm. Vùng thứ hai là tiếng méo cao độ kiểu đĩa than cong vênh: RATE chậm, DEPTH cao, cao độ trôi lên xuống chậm rãi và lộ rõ.

Vùng thứ ba là tiếng loa xoay của organ, được hãng tả là rất mượt, nhanh hay chậm đều được. Vặn RATE nhanh cho cảm giác loa đang quay nhanh, vặn chậm cho kiểu loa quay chậm, còn DEPTH để vừa phải để tiếng không bị chao quá đà. Nếu cần mô phỏng loa xoay đầy đủ hơn với chế độ Chorale và núm DRIVE, có thể tham khảo TC Electronic Vibraclone Rotary.

Gợi ý chỉnh và vị trí trong chuỗi phơ

Khi mới dùng, hãy để DEPTH thấp rồi tăng dần, vì vibrato ở mức sâu làm hợp âm nghe chao đảo, có thể lệch với các nhạc cụ khác trong ban nhạc. Với lead, DEPTH vừa và RATE nhanh vừa giúp nốt ngân rung đều. Vibrato thường được đặt sau overdrive, distortion và trước delay, reverb: tiếng méo được rung cao độ trước, rồi phần lặp delay và không gian reverb giữ nguyên độ mượt.

Kết nối, nguồn và vỏ máy

Jack INPUT, OUTPUT (1/4 inch TS, không cân bằng) và cổng nguồn đặt ở đầu máy. Trở kháng vào trên 600 kΩ, trở kháng ra 1 kΩ. Theo QSG, máy dùng adapter 9 V DC chuẩn, cực âm ở giữa, loại cấp được trên 100 mA (không kèm theo); trên vỏ máy cạnh cổng nguồn in dòng 9 V DC 100 mA. Tailspin có đầu nối pin 9 V bên trong, dòng tiêu thụ dưới 15 mA; TC gợi ý bộ nguồn PowerPlug 9 của hãng khi không dùng pin.

Footswitch bật tắt hiệu ứng, LED sáng khi phơ đang chạy, khi tắt máy ở chế độ true bypass. Vỏ kim loại được hãng gọi là chắc như xe tăng, kích thước 58 x 74 x 132 mm (cao x rộng x sâu), nặng 0,5 kg theo QSG. Máy được thiết kế và phát triển tại Đan Mạch. Xem thêm các mẫu trong danh mục phơ tremolo, vibrato.

Tailspin hợp với ai

Tailspin hợp với người chơi muốn thêm vibrato analog vào pedalboard mà không cần nhiều tùy chỉnh: hai núm, chạy pin, true bypass. Máy hợp với indie, shoegaze, dream pop, lo-fi, những đoạn intro cần màu hoài cổ hay tiếng sạch chao nhẹ. Nếu thứ cần tìm là nhịp rung âm lượng kiểu ampli thập niên 60, TC Electronic Choka Tremolo mới là lựa chọn đúng.

Thông số kỹ thuật (theo TC Electronic)

Xem thêm

• Phơ tremolo, vibrato guitar điện
• Phơ chorus
• TC Electronic Vibraclone Rotary
• BOSS VB-2W Waza Craft Vibrato
• Pedal TC Electronic

Câu hỏi thường gặp về TC Electronic Tailspin Vibrato

Tailspin rung cao độ thì khác Choka Tremolo ở đâu?

Tailspin là vibrato: cao độ nốt đàn dao động lên xuống nhờ mạch bucket-brigade analog, chỉ có hai núm RATE và DEPTH. Choka là tremolo: âm lượng lên xuống, có thêm núm LFO chuyển từ sóng tam giác sang sóng vuông. Cả hai đều analog, true bypass, chạy được pin 9 V; Tailspin ăn dưới 15 mA, Choka 10 mA theo QSG.

Làm sao có tiếng đĩa than cong vênh với Tailspin?

Vặn RATE chậm và DEPTH cao. TC Electronic nhắc tới kiểu tiếng méo cao độ như đĩa than cong vênh là một trong những màu tiếng chính của Tailspin. Ở vùng này cao độ trôi lên xuống chậm và lộ rõ, hợp intro, đoạn chuyển hoặc nhạc lo-fi; muốn tinh tế hơn thì hạ DEPTH xuống một chút.

RATE nhanh hay chậm thì Tailspin giống loa xoay organ hơn?

Cả hai đều được. TC mô tả Tailspin cho tiếng loa xoay organ rất mượt, nhanh hoặc chậm. RATE nhanh gợi cảm giác loa đang quay nhanh, RATE chậm cho kiểu quay chậm; DEPTH nên để vừa phải. Tailspin không có chế độ chuyển tốc độ loa hay núm DRIVE như phơ giả lập loa xoay chuyên dụng.

Vì sao DEPTH cao làm hợp âm trên Tailspin nghe chao đảo?

Vì DEPTH quyết định cao độ bị kéo lệch xa đến đâu, và Tailspin không có núm trộn tiếng gốc. Ở mức cao, mọi nốt trong hợp âm cùng trồi sụt cao độ nên nghe như lệch tông theo nhịp. Khi chơi cùng ban nhạc, giữ DEPTH thấp đến vừa cho hợp âm; để dành DEPTH cao cho đoạn cần hiệu ứng rõ.

Mạch bucket-brigade trong Tailspin hoạt động thế nào?

Mạch BBD chuyền tín hiệu analog qua chuỗi tầng lưu trữ nối tiếp để tạo một độ trễ rất ngắn. Khi độ trễ này bị điều chế liên tục, cao độ nốt đàn bị kéo lên rồi hạ xuống, tạo ra vibrato. TC cho biết mạch của Tailspin hoàn toàn analog và lấy cảm hứng từ các mạch vibrato thập niên 80.