Phơ Synth Electro-Harmonix Ravish Sitar

Electro-Harmonix Ravish Sitar là phơ digital giả lập đàn sitar của Electro-Harmonix, hãng gọi là Sitar Emulator. Máy biến tiếng guitar điện thành hai lớp: giọng lead sitar bắt nốt đa âm theo những gì bạn đánh, và lớp dây cộng hưởng (sympathetic strings) tự ngân theo key và âm giai bạn chọn. Đi kèm là chỉnh độ ngân, điều chế kiểu tanpura, 10 preset, hai cổng expression để uốn tiếng lead và điều khiển dây cộng hưởng, cùng ngõ ra riêng cho dây cộng hưởng. Ravish hợp với người chơi muốn màu tiếng Ấn Độ, psychedelic hay world music mà không cần mua sitar hay sửa đàn.

Dây lead và dây cộng hưởng: Ravish giả lập điều gì

Manual của EHX giải thích hai khái niệm của sitar. Dây lead là các dây chính được gảy và uốn như dây guitar. Dây cộng hưởng là 11 đến 17 dây nằm trong thân sitar, không gảy trực tiếp mà tự rung theo nốt bạn chơi; chúng được lên dây theo key và âm giai, nốt thấp làm các dây thấp ngân, nốt cao làm các dây cao ngân. Ravish tái tạo cả hai: giọng lead bám theo tay bạn, còn lớp dây cộng hưởng phản ứng theo cách bạn chơi và tạo nền ngân phía sau.

Năm núm LEVELS và TIMBRE

Nhóm LEVELS có ba núm DRY, LEAD và SYMPATHETIC, chỉnh âm lượng tiếng đàn gốc, giọng lead sitar và lớp dây cộng hưởng. Vặn hết bên trái là tắt hẳn giọng đó; vặn hết bên phải thì DRY và LEAD cao hơn mức gốc 2 dB, còn SYMPATHETIC cao hơn 6 dB. Nhóm TIMBRE có hai núm LEAD và SYMPATHETIC, chỉnh độ rè, độ "zing" đặc trưng của sitar: vặn phải thì tiếng sắc và rè hơn, vặn trái thì tiếng tròn, mờ hơn. Nhờ tách riêng, bạn có thể để lead thật sắc trong khi lớp dây cộng hưởng mềm ở phía sau.

Núm MODE/PRESET và các chế độ chỉnh sâu

Núm trắng MODE/PRESET là cửa vào mọi thiết lập không có núm riêng. Nhấn nhả núm để đi qua các chế độ PRESET, KEY, DECAY, MODULATION, Q và PITCH; màn hình LED hai số hiện giá trị, còn ba đèn KEY, DCY, MOD cho biết đang ở đâu. DECAY chỉnh độ ngân của giọng lead từ 0 (ngắn nhất) tới 9 (dài nhất). MODULATION thêm chuyển động cho dây cộng hưởng, mô phỏng tiếng tanpura, nhạc cụ thường đệm cho sitar; số càng lớn thì điều chế càng nhanh, 0 là tắt. Q chỉnh độ sắc của cả lead lẫn dây cộng hưởng từ 0 tới 4, từ tự nhiên sang kiểu synth. PITCH chỉ hiện khi có expression pedal ở jack PITCH.

Key, âm giai và âm giai tự tạo

Ở chế độ KEY, xoay núm để chọn một trong 12 key, mỗi key có ba âm giai MAJOR, MINOR (thứ tự nhiên) và EXOTIC; key thăng được báo bằng đèn SHARP. Âm giai quyết định những nốt mà dây cộng hưởng sẽ ngân, và theo EHX, chơi trong âm giai đã chọn thường nghe hay hơn dù không bắt buộc. Nếu ba âm giai sẵn chưa đủ, Ravish cho nạp âm giai riêng bằng chính tiếng đàn, tối đa 14 nốt kể cả vi cung. Chỉ nạp một nốt gốc thì máy dịch cả bộ dây cộng hưởng sang key đó, tiện khi đổi key giữa bài hoặc khi đàn được lên dây lệch vào giữa hai nửa cung (quarter tuning).

Hai cổng expression và chế độ đóng băng

Bên phải máy có hai jack EXP: PITCH uốn cao độ giọng lead lên, DRONE điều khiển lớp dây cộng hưởng, và EHX cho biết dùng được cả hai cùng lúc. Dây cộng hưởng còn đóng băng được bằng footswitch PRESET để giữ một nền ngân trong khi bạn chơi giai điệu phía trên. Nếu chưa có pedal, xem danh mục pedal volume, expression.

10 preset và chế độ WYSIWYG

Ravish có 10 preset lập trình được; preset thứ 10 hiện bằng chữ X. Mỗi preset lưu vị trí năm núm đen cùng mọi thiết lập bên trong như key, decay, modulation, pitch bend. Lưu bằng cách xoay núm MODE/PRESET tới số cần lưu rồi nhấn giữ 3 giây; gọi bằng footswitch PRESET, mỗi lần đạp nhảy sang preset kế tiếp. Xoay núm tới chữ W là về chế độ WYSIWYG, tiếng theo đúng vị trí núm. Muốn trả về preset gốc, giữ núm MODE/PRESET và footswitch PRESET trong lúc cắm điện tới khi mọi đèn nháy nhanh.

Kết nối và nguồn

Cạnh phải có jack INST. (ngõ vào) và hai jack EXP, cạnh trái có MAIN OUT và SYMPATHETIC OUT, jack nguồn ở đầu trên. Trở kháng vào 2,2 MΩ, hai ngõ ra 680 Ω. Footswitch BYPASS dùng buffered bypass. Máy cần 160 mA ở 9V DC, đầu cắm âm ở tâm, kèm adapter 9,6V DC 200 mA và không dùng pin. Xem thêm các mẫu trong danh mục phơ synth.

Thông số kỹ thuật (theo Electro-Harmonix)

Xem thêm

• Phơ synth guitar
• Pedal volume, expression
• Electro-Harmonix String9
• Electro-Harmonix MEL9
• Pedal Electro-Harmonix

Câu hỏi thường gặp về Ravish Sitar

Âm giai EXOTIC trên Ravish là âm giai gì?

Theo manual của EHX, EXOTIC là âm giai Bhairava trong nhạc cổ điển Hindustani, có thể hiểu là âm giai trưởng hạ bậc hai và bậc sáu xuống nửa cung. Nó khác hẳn các âm giai phương Tây quen thuộc. Bạn chọn EXOTIC ở chế độ KEY, xoay núm MODE/PRESET qua từng key theo thứ tự MAJOR, MINOR, EXOTIC; đèn EXOTIC sáng là đúng.

Làm sao nạp âm giai riêng cho dây cộng hưởng bằng cách đánh đàn?

Ở chế độ KEY, giữ footswitch PRESET khoảng 2 giây tới khi màn hình key tắt và ba đèn MAJOR, MINOR, EXOTIC cùng sáng, rồi giữ nguyên chân. Đánh nốt gốc trước, chặn tiếng, đánh tiếp từng nốt; máy nhận tối đa 14 nốt, kể cả vi cung. Nhả footswitch để giữ âm giai. Xoay núm khi đang ở KEY sẽ xóa âm giai này, nên lưu ngay vào preset.

Đóng băng tiếng dây cộng hưởng trên Ravish bằng cách nào?

Có hai cách. Ở bất kỳ chế độ nào trừ KEY, giữ footswitch PRESET thì dây cộng hưởng được đóng băng và ngân mãi, các núm vẫn chỉnh được trong lúc đó. Cách thứ hai là cắm expression pedal vào jack DRONE: ở vị trí gót không có tiếng dây cộng hưởng, đạp dần lên thì tiếng này hiện ra rồi đóng băng, tới mũi thì đạt mức của núm SYMPATHETIC.

DECAY và Q đặt thế nào để nghe giống sitar thật?

Manual gợi ý DECAY ở mức 3, độ ngân ngắn giống sitar thật, cũng là giá trị mặc định trong thang 0 đến 9. Q có thang 0 đến 4, mặc định 4 là mức sắc và synth nhất; hạ Q xuống thì tiếng tự nhiên hơn. Phần hướng dẫn nhanh còn gợi ý DRY ở 3 giờ, LEAD 2 giờ, SYMPATHETIC 12 giờ, LEAD TIMBRE 2 giờ, SYMPATHETIC TIMBRE 10 giờ.

Cắm dây vào SYMPATHETIC OUT thì MAIN OUT còn những tiếng gì?

Khi có dây cắm vào SYMPATHETIC OUT, MAIN OUT chỉ còn tiếng DRY và tiếng lead sitar; toàn bộ tiếng dây cộng hưởng chuyển sang SYMPATHETIC OUT và núm SYMPATHETIC lúc này chỉ chỉnh mức của jack đó. EHX thiết kế ngõ này để đưa tiếng dây cộng hưởng qua phơ riêng, ví dụ reverb hay delay, hoặc sang một ampli khác, tách khỏi tiếng chính.

Expression pedal ở jack PITCH uốn tiếng lead được bao xa?

Từ nửa cung tới một quãng tám, chỉ uốn lên. Cắm pedal vào jack PITCH thì sau mục Q xuất hiện thêm chế độ PITCH, màn hình hiện số nửa cung tối đa; mặc định là 2, tức một cung, còn chữ O nghĩa là một quãng tám. Pedal phải là loại TRS có đầu tip nối với chân giữa chiết áp; manual gợi ý M-Audio EX-P, Moog EP-2, Roland EV-5 hoặc BOSS FV-500L.