Pedal Trống Electro-Harmonix Super Space Drum

Electro-Harmonix Super Space Drum là pedal synth trống analog, bản tái bản trung thành của cây Super Space Drum mà EHX ra mắt năm 1979. Máy không xử lý tiếng đàn như phơ thông thường mà tự tạo âm thanh: một bộ dao động được quét cao độ rồi đi qua mạch khuếch đại có cổng, cho ra kick trầm, tom cao hay tiếng trống "vũ trụ" kiểu phim viễn tưởng. Bạn kích tiếng bằng nút trắng giữa logo, bằng pad trống điện tử (không phải MIDI) hoặc bằng xung clock; cổng AUX IN còn nhận nguồn âm bên ngoài. Máy hợp với người chơi guitar thích thử nghiệm, người làm nhạc điện tử, ambient.

Bản tái bản cây synth trống EHX năm 1979

Super Space Drum thuộc dòng synth trống analog cuối thập niên 1970 của Electro-Harmonix, cùng thời với Crash Pad (1980). Bản tái bản ra mắt năm 2016, giữ kỹ thuật tổng hợp cũ: điều chế một bộ dao động rồi cho đi qua mạch khuếch đại có cổng (gated amplifier), đặt trong vỏ đúc 4,75 × 4 × 2,25 inch. Sound on Sound nhận xét máy tạo được kick sâu, tom điện tử, tiếng "whoop" kiểu phim viễn tưởng thập niên 50 và những tiếng rung kiểu FM khá gai góc. Đây là tiếng tạo trực tiếp từ mạch, khác với các pedal trống phát mẫu tiếng thu sẵn.

START, STOP và TIME: cao độ và độ dài tiếng trống

START đặt tần số bắt đầu của lượt quét, STOP đặt tần số kết thúc; theo manual, cả hai chạy từ 20 Hz (vặn hết ngược chiều kim đồng hồ) tới 4 kHz (vặn hết theo chiều kim đồng hồ). Mỗi lần kích, cao độ trượt từ START tới STOP, nên START cao hơn STOP cho tiếng rơi cao độ xuống, còn STOP cao hơn thì tiếng vút lên. TIME chỉnh độ dài lượt quét từ 40 ms tới 6 giây, vặn phải thì chậm lại: TIME ngắn cho một nhát gõ gọn, TIME dài cho tiếng trượt giống hiệu ứng âm thanh. VOLUME là âm lượng ra.

Phần MOD: LFO răng cưa, RATE lên tới 1,5 kHz

Công tắc MOD bật một sóng LFO áp lên lượt quét tần số. DEPTH có khấc ở 12 giờ (độ sâu bằng 0), vặn trái là điều chế âm bằng sóng răng cưa đi xuống, vặn phải là điều chế dương bằng sóng răng cưa đi lên. RATE chạy từ 10 Hz tới 1,5 kHz; manual lưu ý RATE cao có thể cho tiếng giống ring modulator, vùng để tìm tiếng kim loại, tiếng "robot" mà các phơ synth guitar thông thường khó có.

Ba cách kích tiếng: nút bấm, pad trống, xung clock

Nhấn nút trắng ở tâm logo là ra tiếng; đèn LED nháy ngắn mỗi lần máy nhận xung kích. Jack EXT. TRIG nhận nguồn kích ngoài qua dây TS (dây TRS cũng được nếu tín hiệu nằm ở tip), trở kháng vào 2 MΩ. Máy kích bằng xung đi lên, biên độ 3–15 V với tín hiệu một cực hoặc ±3 V tới ±8 V với tín hiệu hai cực: pad trigger trống điện tử, EHX Clockworks, EHX 8 Step Program, gate từ synth (kể cả V-Trigger) hay xung đồng bộ từ drum machine. Núm SENS chỉnh độ nhạy: vặn phải thì xung yếu hơn cũng kích được, hữu ích khi gõ pad nhẹ tay.

AUX IN: cho tiếng đàn đi qua mạch cổng

Máy không có jack INPUT và footswitch bypass; các cổng gồm OUTPUT, EXT. TRIG, AUX IN và jack nguồn 9V. Cắm guitar hay synth vào AUX IN (trở kháng 2,2 MΩ) thì bộ dao động bị ngắt khỏi đầu ra, tiếng ngoài chỉ đi ra mỗi lần máy được kích và tắt dần theo TIME. Ghép với Clockworks hay 8 Step Program, tiếng đàn sẽ được mở ra theo từng nhịp.

Nguồn điện và cách đấu nối

Hộp kèm adapter EHX 9.6DC-200 (9,6 V, 200 mA, cùng chuẩn Boss/Ibanez). Máy tiêu thụ 25 mA ở 9 V DC, cực âm ở giữa, không cấp quá 12 V DC; chạy được pin 9V (không kèm), thay pin bằng cách tháo bốn vít đáy. Trở kháng ra của OUTPUT từ 100 Ω tới 25 kΩ. Vì không có jack INPUT, OUTPUT thường được đưa vào mixer, sound card hoặc ampli như một nguồn âm riêng thay vì nằm nối tiếp giữa các phơ guitar.

Thông số kỹ thuật (theo Electro-Harmonix)

Xem thêm

• Pedal trống, drum machine
• Phơ synth cho guitar
• Electro-Harmonix Micro Synthesizer
• Pedal analog
• Pedal Electro-Harmonix

Câu hỏi thường gặp về Super Space Drum

Cắm guitar vào AUX IN thì Super Space Drum xử lý tiếng đàn thế nào?

Tiếng đàn ở AUX IN được đưa vào mạch khuếch đại có cổng bên trong máy, không đi thẳng ra như khi qua một phơ thông thường. Theo manual, lúc có jack cắm vào AUX IN thì bộ dao động synth bị ngắt khỏi đầu ra. Mỗi lần kích bằng nút bấm hoặc qua EXT. TRIG, tiếng đàn mới xuất hiện ở OUTPUT, còn núm TIME đặt thời gian tắt dần.

Núm DEPTH để đúng 12 giờ thì phần MOD có tác dụng không?

Không. DEPTH có khấc ở giữa và tại 12 giờ độ điều chế bằng 0, dù công tắc MOD đang ở ON. Vặn sang trái là điều chế âm bằng sóng răng cưa đi xuống, nghe sắc hơn khi RATE thấp; vặn sang phải là điều chế dương bằng sóng răng cưa đi lên, nghe như bị đảo ngược. RATE chạy từ 10 Hz tới 1,5 kHz.

Muốn tiếng trống rơi cao độ xuống thì chỉnh START và STOP thế nào?

Đặt START cao hơn STOP. Mỗi lần kích, cao độ trượt từ tần số START tới tần số STOP; cả hai núm đều chạy từ 20 Hz khi vặn hết ngược chiều kim đồng hồ tới 4 kHz khi vặn hết theo chiều kim đồng hồ. Đặt STOP cao hơn START thì cao độ vút lên. Núm TIME quyết định lượt trượt dài bao lâu, từ 40 ms tới 6 giây.

Drum machine có MIDI kích Super Space Drum trực tiếp được không?

Không qua MIDI, vì máy không nhận MIDI; EHX khuyên dùng bộ chuyển MIDI sang CV/Gate. Tín hiệu đồng bộ clock đơn giản từ drum machine thì kích được qua jack EXT. TRIG, miễn là xung đi lên với biên độ 3–15 V (một cực) hoặc ±3 V tới ±8 V (hai cực). Núm SENS chỉnh độ nhạy với xung kích này.

Super Space Drum khác Crash Pad của EHX ở chỗ nào?

Hai máy cùng dòng synth trống analog, cùng vỏ 4,75 × 4 × 2,25 inch nhưng tạo tiếng khác nhau. Super Space Drum quét cao độ một bộ dao động, có phần MOD với DEPTH, RATE và núm SENS, thiên về kick, tom, tiếng viễn tưởng. Crash Pad thiên về cymbal, snare, hi-hat, có núm RESONANCE và DECAY cho bộ lọc, cổng EXP để quét bộ lọc bằng chân và nút SENS hai vị trí.

Vì sao chạy pin thì nên rút dây khỏi jack OUTPUT khi không dùng?

Vì khi chạy pin, cắm jack vào OUTPUT chính là bật máy. Manual khuyên rút dây khỏi OUTPUT lúc không dùng để kéo dài tuổi pin. Máy tiêu thụ 25 mA, đèn LED mờ dần khi pin gần hết; pin 9V không kèm theo, còn adapter 9.6DC-200 có sẵn trong hộp nên dùng trên pedalboard thì không phải lo chuyện này.