Đàn Guitar Bass 5 Dây Yamaha BBNE2 Nathan East

Yamaha BBNE2 là cây bass 5 dây chữ ký của Nathan East, tay bass đã thu âm và lưu diễn cùng Eric Clapton, Phil Collins và nhóm jazz Fourplay. Đàn dùng kết cấu cần xuyên thân (neck-through) 5 lớp maple/mahogany, cánh thân alder phủ maple, mặt phím ebony 24 phím, hai pickup stack Alnico V chống ù do Yamaha phát triển cùng Nathan East và mạch active 3 băng có thêm chức năng mid cut chọn được tần số, lấy nền từ bộ EQ "Magic Box" mà ông dùng nhiều năm. Đây là cây bass dành cho người chơi chuyên nghiệp cần một cây 5 dây ngân dài, tiếng sạch, ít nhiễu, đi được từ pop, R&B, gospel tới jazz đương đại.

Cần xuyên thân 5 lớp và thân maple/alder

Các dòng TRBX và BB hiện tại của Yamaha đều bắt cần bằng vít, còn BBNE2 thì khác: khối cần 5 lớp maple và mahogany chạy liền một mạch từ đầu đàn xuống tới đuôi đàn, hai cánh thân bằng alder có lớp maple phía trên được dán ốp vào hai bên. Không có khớp nối giữa cần và thân, rung động của dây đi thẳng qua một khối gỗ liền, nên nốt ngân dài và đều hơn ở vùng phím cao. Vai đàn không có gót cần và tấm bắt vít nên tay trái lên phím 20 đến 24 rất thoáng.

Yamaha vát cong cả mặt trước lẫn mặt lưng thân (contoured body) để cây đàn 5 dây ôm sát người và cánh tay phải khi đeo đứng lâu. Thân và cần đều phủ polyurethane bóng, lưng cần trơn láng chứ không mộc như cần satin. Sau khi hoàn thiện, đàn được xử lý I.R.A. (Initial Response Acceleration): rung đàn ở các tần số xác định để giải phóng ứng suất giữa sơn, gỗ và chi tiết lắp ráp, giúp đàn mới vang và phản hồi như một cây đã chơi quen tay.

Mặt phím ebony 24 phím, lược xương 43 mm

Mặt phím ebony đen tuyền, khảm xà cừ vân (figured mother-of-pearl) dạng khối chữ nhật, và quanh phím 12 có mảng khảm chữ "BB EAST" – chi tiết nhận diện ngay của mẫu chữ ký này. Đàn có 24 phím medium, đủ hai quãng tám trên mỗi dây. Lược làm bằng xương (bone), rộng 43 mm ở lược và 64,7 mm ở phím 12; độ dày cần 20,3 mm tại phím 1 và 23,7 mm tại phím 12. Cần không quá mỏng ở vùng phím thấp và dày dần rõ về phía thân, đầy tay ở vùng phím 10 đến 15.

Khoảng cách dây ở ngựa là 18 mm, đủ chỗ cho cả fingerstyle lẫn slap trên 5 dây mà không làm cần quá rộng. Theo thông số trên trang Yamaha Mỹ và Anh, mặt phím có bán kính 600 mm (23-5/8 inch), thuộc loại phẳng; lợi thế là action có thể hạ thấp đều trên cả năm dây và bấm hai, ba nốt cùng lúc (double stop, hợp âm nhỏ) dễ hơn mặt phím cong.

Pickup stack Alnico V và mạch EQ dựa trên "Magic Box"

Hai pickup là Yamaha Custom Stack Type dùng nam châm Alnico V. Kiểu stack đặt hai cuộn dây chồng lên nhau trong một vỏ cỡ Jazz Bass: nhìn ngoài giống cặp pickup J, nhưng cuộn phụ làm nhiệm vụ triệt tiếng ù (hum-canceling). Nhờ vậy đàn giữ được độ tách nốt và phần trung cao rõ ràng của pickup đơn, mà không bị rè khi đứng gần đèn sân khấu, bộ điều chỉnh độ sáng hay màn hình máy tính trong phòng thu.

Mạch active gồm năm núm mạ vàng cùng một núm nhỏ và một công tắc mini. Theo sơ đồ điều khiển Yamaha công bố, các chức năng là: balancer trộn hai pickup, master volume, bass, middle, treble, núm chọn tần số mid cut và công tắc bật/tắt mid cut. Yamaha phát triển mạch này dựa trên "Magic Box" – bộ EQ riêng của Nathan East – để người chơi khoét hẳn một vùng trung đã chọn trước chỉ bằng một lần gạt.

• Núm Middle tăng hoặc giảm dải trung như EQ 3 băng thông thường, dùng để chỉnh tiếng nền cho cả buổi chơi.
• Mid cut là chức năng riêng: chọn tần số bằng núm nhỏ, rồi gạt công tắc để cắt vùng đó khi cần, ví dụ đoạn slap muốn tiếng "khoét" mid, hoặc đoạn hát chính cần nhường dải trung cho giọng; gạt lại là về tiếng gốc ngay, không phải vặn lại núm.

Thông số hãng không có công tắc chuyển active/passive, nên BBNE2 vận hành hoàn toàn bằng mạch active và cần pin để phát tiếng.

Ngựa BPZ-7 tách rời từng dây và phần cứng mạ vàng

Ngựa BPZ-7 gồm năm khối saddle gia công cơ khí đứng riêng, mỗi dây một khối bắt thẳng xuống thân. Theo Yamaha, cách làm này hạn chế rung động của dây bên cạnh lan sang, mỗi nốt tách bạch hơn, đồng thời cho intonation chính xác và chiều cao ngựa thấp, cổ tay phải tì lên khi chặn dây không bị cấn. Khoá đàn là Gotoh GB72 mạ vàng, đồng bộ với ngựa và núm vặn, nổi rõ trên nền Black hoặc White bóng.

BBNE2 trên sân khấu và trong phòng thu

Dây B thấp cùng cần xuyên thân cho nốt trầm đầy và ngân lâu, hợp pop, R&B, gospel và worship, nơi bass hay giữ nốt dài dưới tiếng keyboard. Đẩy balancer về pickup cần cho tiếng tròn, ấm khi đệm ballad; kéo về pickup ngựa và tăng nhẹ treble cho tiếng gọn, rõ khi chơi fingerstyle nhanh hoặc solo trên dây cao. Vì pickup chống ù, cắm thẳng vào DI hay soundcard để thu là tiếng đã khá sạch.

Khi ghép ampli bass, tín hiệu từ mạch active mạnh hơn bass passive, nên bắt đầu với gain đầu vào thấp, để EQ ampli phẳng và chỉnh tiếng trên đàn trước. Đàn xuất xưởng với bộ D'Addario EXL170-5 cỡ .045–.130; muốn thay cùng loại có thể xem các bộ dây bass D'Addario.

So với TRBX605FM và TRBX505

Trong các bass 5 dây Yamaha trên shop, Yamaha TRBX605FM dùng cần bắt vít, thân alder phủ flamed maple, mặt phím rosewood, lược urea, ngựa đúc liền và hai pickup double coil Alnico V với EQ 3 băng có công tắc active/passive. Yamaha TRBX505 giữ cùng hệ mạch đó trên thân mahogany. Hai cây TRBX có lợi thế chạy được passive khi hết pin; BBNE2 đổi lại có cần xuyên thân, mặt phím ebony, lược xương, ngựa tách rời từng dây, chức năng mid cut và hộp cứng đi kèm, dành cho người cần một cây 5 dây chính để biểu diễn và thu âm lâu dài.

Thông số kỹ thuật Yamaha BBNE2

Câu hỏi thường gặp về Yamaha BBNE2

BBNE2 có chế độ passive để chơi tiếp khi hết pin không?

Không. Bảng điều khiển do Yamaha công bố gồm balancer, master volume, EQ 3 băng, núm tần số và công tắc mid cut, không có công tắc chuyển passive. Mạch active là đường tín hiệu duy nhất, nên trước mỗi buổi diễn cần kiểm tra pin và mang theo pin dự phòng.

Công tắc mid cut trên BBNE2 khác gì so với vặn nhỏ núm Middle?

Núm Middle chỉnh dải trung liên tục cho tiếng nền. Mid cut là một mức cắt đặt sẵn: bạn chọn vùng tần số bằng núm nhỏ, sau đó chỉ cần gạt công tắc để bật hoặc tắt việc cắt vùng đó. Cách này tiện khi chuyển giữa đoạn slap cần tiếng khoét mid và đoạn đệm cần tiếng đầy mà không phải vặn lại EQ giữa bài.

Bán kính mặt phím của BBNE2 là 500 mm hay 600 mm?

Trang thông số của Yamaha Mỹ và Yamaha Anh ghi 600 mm (23-5/8 inch), còn trang Yamaha Nhật ghi 500R. Cả hai con số đều thuộc loại mặt phím phẳng, khác biệt khi chơi là rất nhỏ; nếu cần số đo chính xác cho việc chỉnh action, nên đo trực tiếp trên cây đàn nhận được.

Cần BBNE2 dày hơn cần TRBX605FM bao nhiêu?

Ở phím 1 hai cây gần như ngang nhau (20,3 mm và 20,5 mm), cùng rộng 43 mm tại lược. Khác biệt nằm ở phím 12: BBNE2 dày 23,7 mm, TRBX605FM 22,5 mm, nên cần BBNE2 đầy tay hơn ở vùng giữa cần và cho cảm giác chắc khi bấm mạnh ở phím cao.

BBNE2 xuất xưởng với dây cỡ nào và lên dây ra sao?

Đàn lắp bộ D'Addario EXL170-5, dây nickel quấn tròn cỡ .045–.130, lên dây chuẩn B–E–A–D–G. Với scale 34 inch, dây .130 có lực căng vừa phải: nốt Si thấp vẫn rõ cao độ khi gảy mạnh mà tay trái không phải bấm quá nặng.

Trong thùng BBNE2 có sẵn case đựng đàn không?

Có. Yamaha ghi phụ kiện kèm theo là hộp cứng (hardshell case), vỏ cứng, khoá cài mạ vàng, lòng lót nỉ; an toàn hơn bao mềm khi mang đàn đi máy bay hoặc gửi xe đi tỉnh.

Xem thêm

• Đàn guitar bass Yamaha chính hãng
• Đàn guitar bass 5 dây
• Đánh giá bass Yamaha Nathan East Signature BBNE2
• Đàn Guitar Bass Yamaha TRBX605FM
• Ampli cho đàn guitar bass