Đàn Guitar Bass 5 Dây Ibanez UB805 Upright

Ibanez UB805 là phiên bản 5 dây của dòng upright bass điện thuộc Ibanez Bass Workshop, có thêm dây B trầm dưới dây E và lên dây B–E–A–D–G. Cây đàn dựng đứng trên chân đỡ TAMA Roadpro, mặt phím jatoba trơn không phím, cần neck-through UB5 ghép 5 lớp maple/walnut, chiều dài dây 864 mm (34 inch) quen thuộc với người chơi bass điện, lấy tiếng bằng hệ piezo AeroSilk đặt dưới năm saddle của ngựa Custom AeroSilk MR5. UB805 dành cho người đã quen bass 5 dây, cần nốt thấp dưới E nhưng muốn có giọng upright cho jazz, worship, nhạc kịch hay những show acoustic.

Vì sao cần thêm dây B trên một cây upright

Trên contrabass 4 dây, nốt thấp nhất là E, trong khi rất nhiều bài pop, ballad và nhạc thánh ca hiện đại đi bass xuống D, C hoặc B. Người chơi bass điện 5 dây đã quen bấm những nốt này mà không phải hạ dây hay nhảy quãng tám, và UB805 giữ đúng thói quen đó: dây B .132 nằm ngay cạnh dây E, cùng scale 34 inch như cây bass 5 dây ở nhà. Đó cũng là mục tiêu Ibanez đặt ra cho dòng UB: đổi tư thế mà không đổi chiều dài dây.

Dây B mở trên UB805 cho nốt Si thấp khoảng 31 Hz. Thân đàn nhỏ không tự phát được dải tần thấp như vậy, nên UB805 thể hiện rõ nhất khi cắm vào hệ thống ampli và loa đủ sức tái tạo tiếng trầm sâu.

Cần UB5: năm dây trong bề rộng 42 mm, khoảng dây 23,5 mm

Bảng thông số Ibanez ghi cần UB5 rộng 42 mm ở đầu cần và 84 mm tại vị trí phím 22, dày 35 mm ở phím 1 và 42 mm ở phím 12, tức trùng hoàn toàn với cần UB4 của bản 4 dây. Thay đổi nằm ở ngựa: khoảng cách giữa hai dây kề nhau giảm từ 30 mm xuống 23,5 mm, nên tổng bề ngang năm dây tại ngựa khoảng 94 mm, xấp xỉ 90 mm của bốn dây trên UB804. Nói cách khác, Ibanez xếp thêm một dây vào gần như cùng một bề rộng, thay vì làm cần to ra.

Với tay trái, điều này có lợi: cần không bè hơn, ngón cái vẫn tựa giữa lưng cần dày 35 mm mà không phải vươn xa hơn để với dây B. Với tay phải, 23,5 mm vẫn thoáng hơn nhiều so với mức 16,5 mm trên các bass 5 dây không phím dòng SR, đủ chỗ để gảy bằng cạnh ngón theo lối pizzicato. Mặt phím có bán kính côn kép 60–90 mm, cong như mặt phím contrabass, giúp cây vĩ tách được từng dây; tuy vậy khi kéo vĩ trên năm dây xếp sát hơn, cần đặt góc vĩ chính xác hơn so với bản 4 dây.

Piezo AeroSilk dưới năm saddle, núm volume, tone và năm trim pot

UB805 không có pickup từ. Mỗi dây nằm trên một saddle riêng của ngựa MR5, bên dưới là piezo AeroSilk; Ibanez thiết kế saddle để làm việc cùng piezo, giữ lại phần "hơi thở" mà người ta chờ đợi ở tiếng upright, dùng được cho cả gảy ngón lẫn kéo vĩ. Tín hiệu đi qua mạch Piezo active tone control dùng pin 9V, hộp pin nằm ở mặt sau thân cạnh tấm ốp mạch.

Điều khiển chỉ gồm hai núm kim loại trên cạnh thân: núm phía trên là volume, núm gần đáy đàn là tone. Phía sau, ngay dưới jack cắm, là năm trim pot nhỏ tương ứng năm dây, xoay bằng tua vít đầu chữ thập theo chiều kim đồng hồ để tăng gain, ngược chiều để giảm. Trên đàn 5 dây, bộ trim pot này càng có ích, vì dây B to và nặng có thể ép saddle khác hẳn các dây nhỏ, dễ lệch âm lượng so với phần còn lại.

Gỗ maple, mặt phím jatoba và bộ dây ECB81-5

Thân là cánh gỗ maple gắn hai bên cần neck-through, được Ibanez mô tả là cho tiếng sáng và rõ. Cần 5 lớp maple/walnut cho tiếng rõ và đầu nốt mạnh, còn jatoba nâu đỏ làm mặt phím góp phần cho dải trung dày, phần cao giòn. Lớp hoàn thiện Mahogany Oil Burst là màu duy nhất Ibanez liệt kê cho UB805: viền nâu sẫm chuyển dần sang vàng cam ở giữa thân, vân maple lộ rõ; phần cứng sơn đen.

Đàn xuất xưởng với D'Addario ECB81-5 cỡ .045/.065/.080/.100/.132, bộ dây dẹt XL Chromes 5 dây long scale. D'Addario mô tả XL Chromes là dòng dây ấm, êm, mặt dây trơn láng, tiếng tối mà vẫn tròn, hợp với giọng upright trong jazz. Đầu đàn dạng khung mở với năm khoá gắn từ hai bên, hai khoá một bên và ba khoá bên kia; phía sau đầu đàn dán nhãn ghi tên model.

Lắp đặt, ghép ampli và mang đi diễn

Bộ phụ kiện gồm chân đỡ TAMA Roadpro làm riêng cho dòng upright Ibanez và bao đàn có đệm, theo hãng đủ chỗ cho cả đàn, vĩ và chân đỡ. Thân nhỏ giúp UB805 dễ mang đi hơn hẳn một cây contrabass có thùng đàn đầy đủ.

Khi ghép ampli bass, nên chọn loại có loa 12 inch hoặc 15 inch hay hệ thùng nhiều loa để dây B không bị nhoè. Piezo nhạy với rung động truyền từ sàn sân khấu, vì vậy đặt chân đỡ xa loa, giảm núm bass trên ampli nếu nghe ù và giữ volume đàn ở mức vừa đủ trước khi tăng trên ampli. Trong phòng thu, có thể đi thẳng qua DI vì mạch đã là active.

Chọn UB805, UB804 hay bass 5 dây không phím dòng SR

Nếu không cần dây B, UB804 có cùng gỗ, kích thước cần và mạch, khoảng dây rộng 30 mm thoải mái hơn cho kéo vĩ, và có thêm màu Black Ice Burst Low Gloss. Còn nếu muốn chơi không phím nhưng vẫn đeo đàn trên vai, Ibanez SRH505F dùng piezo AeroSilk trên thân okoume dáng SR, cần SRH5 rộng 45 mm, mặt phím panga panga phẳng bán kính 305 mm; Ibanez SRF705 có thêm cặp pickup Bartolini MK-1 và EQ 2 băng để trộn tiếng từ với tiếng piezo. UB805 hợp với người cần đủ năm dây trong tư thế đứng, cầm cần to như contrabass và mặt phím cong để dùng vĩ.

Thông số kỹ thuật Ibanez UB805

Câu hỏi thường gặp về Ibanez UB805

Dây B của UB805 xuống thấp đến đâu và cần ampli thế nào?

Dây B mở là nốt Si thấp, khoảng 31 Hz, thấp hơn dây E một quãng bốn. Ampli bass có loa 15 inch, hoặc hệ thùng 2x10, 4x10 trở lên, sẽ giữ được nốt này rõ ràng; ampli tập nhỏ loa 8 inch vẫn phát được nhưng tiếng sẽ mỏng và nhoè.

Khoảng dây 23,5 mm của UB805 có chật khi kéo vĩ không?

Hẹp hơn 30 mm của bản 4 dây nhưng mặt phím cong 60–90 mm vẫn tách độ cao từng dây, nên vĩ chạm được từng dây riêng. Người mới tập arco trên UB805 nên luyện chậm ở dây giữa (A và D), giữ vĩ vuông góc với dây trước khi chuyển sang dây B và G ở hai biên.

Dây B trên UB805 nghe nhỏ hơn các dây khác thì chỉnh ở đâu?

Dùng năm trim pot trên tấm ốp phía sau, mỗi trim pot ứng với một dây. Xoay trim pot của dây B theo chiều kim đồng hồ để tăng gain cho tới khi bằng các dây còn lại; nếu dây G lại nổi quá, hạ trim pot của dây G thay vì tăng tất cả.

UB805 lắp bộ dây nào và khi thay cần lưu ý gì?

Đàn lắp D'Addario ECB81-5 XL Chromes, dây dẹt 5 dây long scale cỡ .045–.132. Khi thay, chọn bộ 5 dây long scale cho cần 34 inch; nếu đổi sang cỡ khác, nên chỉnh lại trim pot vì lực ép lên piezo thay đổi. Các bộ thay thế xem thêm ở mục dây bass D'Addario.

UB805 có những màu nào?

Hiện Ibanez chỉ liệt kê một màu là Mahogany Oil Burst (mã UB805-MOB) ở mọi khu vực. Màu Black Ice Burst Low Gloss chỉ có trên bản 4 dây.

Ngoài số dây, UB805 khác UB804 ở điểm nào?

Cần UB5 thay cho UB4 nhưng Ibanez công bố cùng bề rộng và độ dày; ngựa MR5 xếp dây sát hơn (23,5 mm so với 30 mm); có năm trim pot thay vì bốn; bộ dây ECB81-5 thêm dây .132; đầu đàn mang năm khoá. Gỗ thân, gỗ cần, mặt phím, scale và mạch tone active giữ nguyên.

Xem thêm

• Đàn guitar bass 5 dây
• Đàn guitar bass không phím (fretless)
• Đàn Guitar Bass 5 Dây Ibanez SRH505F
• Đàn Guitar Bass 5 Dây Ibanez SRF705
• Đàn guitar bass Ibanez chính hãng